جستجو در سایت :   

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی 

گرایش : جامعه شناسی

عنوان : مطالعه جامعه شناختی کیفیت زندگی سرپرستان خانوار شهر زنجان در سال 1392

دانشگاه پیام نور

 

پایان‌نامه

برای دریافت مدرک کارشناسی ارشد

رشته جامعه شناسی

گروه علوم اجتماعی

 

عنوان پایان‌نامه:

مطالعه جامعه شناختی کیفیت زندگی سرپرستان خانوار

شهر زنجان در سال 1392

 

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی گردد

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود می باشد)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

چکیده

اظهار مساله: با در نظر داشتن اینکه شناخت کیفیت زندگی خانوارها، یکی از موردها بسیار مهم در حوزه تعیین سبک زندگی کنشگران اجتماعی می‌باشد، پس پژوهش حاضر به دنبال مطالعه و مطالعه جامعه‌شناختی کیفیت زندگی سرپرستان خانوارهای شهرستان زنجان می‌باشد. در واقع سوال اصلی پژوهش این بوده که وضعیت کیفیت زندگی خانواده‌ها و خانوارهای شهرستان زنجان چگونه بوده و عوامل و فاکتورهای موثر در تغییر کیفیت زندگی در بین سرپرستان خانوارهای شهر زنجان چیست؟

روش‌شناسی پژوهش: پژوهش حاضر به صورت روش کمی انجام گردیده و با بهره گیری از شیوه پیمایشی اجرا گردیده می باشد که ابزار جمع‌آوری داده‌ها و اطلاعات پرسشنامه بوده می باشد. جامعه آماری این پژوهش کلیه سرپرستان خانوارهای شهرستان زنجان می‌باشد که طبق نتایج آخرین سرشماری انجام‌ یافته(در سال 1390) تعداد آنها 110943 خانوار بوده که با بهره گیری از فرمول کوکران، 390 خانوار به عنوان جمعیت انتخاب گردیده و سرپرستان آنها مورد مطالعه و مطالعه قرار گرفته‌اند.

به مقصود تجزیه و تحلیل داده‌ها، از نرم افراز SPSS  بهره گیری گردیده و جهت مطالعه فرضیات پژوهش، بر اساس سطح سنجش متغیرهای مورد مطالعه از روش‌های آماری توصیفی و استنباطی همانند ضرایب همبستگی(اسپیرمن، پیرسون و … ) و آزمون‌های آماری پارامتریک( آزمون t، تحلیل واریانس و … ) بهره گیری گردیده می باشد.

یافته‌های پژوهش: بر اساس تحلیل داده‌های جمع‌آوری‌شده، بین اغلب متغیرهای زمینه‌ای(همانند سن، سواد، تاهل و … ) با متغیر سبک زندگی و مولفه‌های آن ارتباط معنادار وجود داشت. همچنین بین متغیرهای اعتماد اجتماعی، کیفیت زندگی و سبک زندگی و مولفه‌های آن ارتباط معناداری وجود داشت.

واژگان کلیدی:

کیفیت زندگی، سبک زندگی فرهنگی، محصولات فرهنگی، اوقات فراغت، سرپرستان خانوار.

  

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                                                                                                                                                    صفحه

فصل اول: کلیات پژوهش

مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……….2

تعریف مساله و اظهار سؤالهای اصلی پژوهش…………………………………………………………………………………………………. ……….4

ضرورت انجام پژوهش……………………………………………………………………………………………………………………………. ……….9

هدف ها………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……..12

فصل دوم: ادبیات پژوهش

بخش اول: مرور پیشینیه پژوهشی……………………………………………………………………………………………………………… ……..14

پیشینه خارجی………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……..14

پیشینه داخلی………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……..21

بخش دوم: مبانی نظری پژوهش…………………………………………………………………………………………………………………. ……..26

رویکردهای مختلف به مفهوم کیفیت زندگی………………………………………………………………………………………………. ……..26

رویکرد پزشکی……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……..27

تبیین های روان شناختی………………………………………………………………………………………………………………………….. ……..28

رویکرد روان شناختی اجتماعی…………………………………………………………………………………………………………………. ……..29

رویکرد کنش متقابل……………………………………………………………………………………………………………………………….. ……..30

رویکرد جامعه شناختی……………………………………………………………………………………………………………………………. ……..31

دیدگاه بوم شناسی………………………………………………………………………………………………………………………………….. ……..32

نظریه ی کنش اجتماعی  پارسنز……………………………………………………………………………………………………………….. ……..36

نظریه های مکتب تضاد…………………………………………………………………………………………………………………………… ……..39

مفهوم کیفیت زندگی از نگاه سایر نظریه پردازان………………………………………………………………………………………….. ……..40

ریف و سینگر……………………………………………………………………………………………………………………………………….. ……..40

فلاناگان………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……..42

کالمن………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ……..42

گودمن………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……..43

زیمل……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….43

تورشتاین وبلن…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………46

ماکس وبر………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..47

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                                                                                                                                                    صفحه

گافمن……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..48

جورج هربرت مید…………………………………………………………………………………………………………………………………………………….50

آنتونی گیدنز…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….51

پیر بوردیو………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..52

نظریه سرمایه فرهنگی بوردیو……………………………………………………………………………………………………………………………………..52

مصرف و سلیقه فرهنگی نخبه‌گرایانه……………………………………………………………………………………………………………………………53

نظریه‌ی بوردیو در مورد اوقات فراغت………………………………………………………………………………………………………………………..54   نظریه ی بوردیو درمورد مصرف فرهنگی……………………………………………………………………………………………………………………….55

اعتماد اجتماعی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………56

بخش سوم :چارچوب نظری…………………………………………………………………………………………………………………… ……..57

شاخص های کیفیت زندگی بر اساس نظریه های مختلف………………………………………………………………………………………………58

متغیرهای عینی………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……..60

متغیرهای ذهنی……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……..65

فرضیه ها…………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ……..72

مدل نظری پژوهش……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..73

فصل سوم: روش شناسی

روش پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……..75

ابزار گردآوری اطلاعات (تکنیک پژوهش)…………………………………………………………………………………………………… ……..76

شیوه­ی اجرا………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ……..76

سطح تحلیل…………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……..77

واحد تحلیل…………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……..78

قلمرو پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……..78

روش ها و تکنیک های آماری…………………………………………………………………………………………………………………. ……..78

تعاریف نظری و عملیاتی مفاهیم………………………………………………………………………………………………………………. ……..79

تعریف نظری کیفیت زندگی و ابعاد آن…………………………………………………………………………………………………….. ……..79

تعریف عملیاتی کیفیت زندگی…………………………………………………………………………………………………………………. ……..80

تعریف متغیرهای زمینه ای……………………………………………………………………………………………………………………….. ……..85

شناسایی متغیرهای پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………. ……..87

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                                                                                                                                                    صفحه

جمعیت آماری و نمونه…………………………………………………………………………………………………………………………… ……..87

نمونه گیری………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ……..88

حجم نمونه………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ……..88

شیوه­ی انتخاب نمونه…………………………………………………………………………………………………………………………….. ……..89

فصل چهارم: یافته های پژوهش

مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………91

مشخصات عمومی پاسخگویان……………………………………………………………………………………………………………………………………92

بخش سوم: آزمون فرضیه ها…………………………………………………………………………………………………………………… ……109

فرضیه اول:…………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……109

فرضیه دوم:  ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……114

فرضیه سوم:…………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……119

فرضیه چهارم:………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……124

فرضیه پنجم:………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……129

فرضیه ششم:………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……131

فرضیه هفتم:…………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……133

فرضیه هشتم:………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……133

مطالعه و تحلیل رگرسیون چندگانه: ………………………………………………………………………………………………………… ……134

فصل پنجم: نتایج نهایی، پیشنهادها و محدودیت­ها

مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..138

بحث و نتیجه‌گیری………………………………………………………………………………………………………………………………………………….138

محدودیت های پژوهش…………………………………………………………………………………………………………………………. ……148

ارائه پیشنهادها………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……149

منابع……………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……150

  

فهرست جداول

عنوان                                                                                                                                                                                                                              صفحه

جدول شماره یک ابعاد عینی و ذهنی کیفیت زندگی………………………………………………………………………………………………………67

جدول شماره دو عامل های کیفیت زندگی و مبنای نظری آنها……………………………………………………………………………………….68

جدول شماره 1 توزیع فراوانی پاسخگویان براساس وضعیت سنی آنها…………………………………………………………………………….92

جدول شماره 2  توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب وضعیت جنسی آنها……………………………………………………………………….93

جدول شماره 3 توزیع فراوانی پاسخگویان براساس وضعیت تأهل آنها…………………………………………………………………………….94

جدول شماره 4  توزیع فراوانی پاسخگویان براساس وضیت مالکیت مسکن آنها……………………………………………………………….95

جدول شماره 5  توزیع فراوانی پاسخگویان براساس متراژ منزل محل سکونت آنها……………………………………………………………96

جدول شماره 6  توزیع فراوانی پاسخگویان براساس اندازه تحصیلات آنها……………………………………………………………………….97

جدول شماره 7 توزیع فراوانی پاسخگویان براساس اندازه تحصیلات همسر آنها……………………………………………………………….98

جدول شماره 8 توزیع فراوانی پاسخگویان براساس وضعیت شغلی آنها…………………………………………………………………………..99

جدول شماره 9 توزیع فراوانی پاسخگویان براساس وضعیت شغلی همسر آنها……………………………………………………………….100

جدول شماره 10 توزیع فراوانی پاسخگویان براساس اندازه درآمد آنها…………………………………………………………………………..101

جدول شماره 11 توزیع فراوانی پاسخگویان براساس اندازه درآمد همسر آنها………………………………………………………………….102

جدول شماره 12 توزیع فراوانی پاسخگویان براساس طبقه اقتصادی – اجتماعی آنها……………………………………………………….103

جدول شماره 13 توزیع فراوانی پاسخگویان براساس منطقه محل سکونت آنها……………………………………………………………….104

جدول شماره 14 توزیع فراوانی پاسخگویان براساس تعداد فرزندان دختر آنها………………………………………………………………..105

جدول شماره 15 توزیع فراوانی پاسخگویان براساس تعداد فرزندان پسر آنها………………………………………………………………….106

جدول شماره 16 توزیع فراوانی پاسخگویان براساس تعداد اعضاء فعلی خانواده آنها……………………………………………………….107

جدول شماره 17 توزیع فراوانی پاسخگویان براساس محل سکونت آنها………………………………………………………………………..108

جدول شماره 18 جدول توصیفی مربوط نمره کیفیت زندگی بر حسب محل سکونت……………………………………………………..109

جدول شماره 19 میانگین نمره کیفیت زندگی بر حسب محل سکونت…………………………………………………………………………..109

جدول شماره 20 جدول توصیفی مربوط میانگین نمرات ابعاد و مولفه‌های کیفیت زندگی بر حسب محل سکونت………………111

جدول شماره 21 جدول نتایج اجرای آزمون تحلیل واریانس برای مطالعه ارتباط بین مولفه‌های کیفیت زندگی و محل سکونت………111

جدول شماره 22 جدول توصیفی مربوط نمره کیفیت زندگی بر حسب ” گروههای سنی “…………………………………….114

جدول شماره 23 میانگین نمره کیفیت زندگی بر حسب “اندازه سن و گروه‌های سنی”……………………………………………………114

جدول شماره 24 جدول توصیفی مربوط میانگین نمرات ابعاد و مولفه‌های کیفیت زندگی بر حسب گروه‌های سنی…………….116

جدول شماره 25 جدول نتایج اجرای آزمون تحلیل واریانس برای مطالعه ارتباط بین مولفه‌های کیفیت زندگی و گروه‌های سنی مختلف…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..116

فهرست جداول

عنوان                                                                                                                                                                                                  صفحه

جدول شماره 26 میانگین نمره کیفیت زندگی بر حسب اندازه تحصیلات………………………………………………………………………………119

جدول شماره 27 جدول توصیفی مربوط میانگین نمرات ابعاد و مولفه‌های کیفیت زندگی بر حسب اندازه سواد…………………………..119

جدول شماره 28 جدول توصیفی مربوط میانگین نمرات ابعاد و مولفه‌های کیفیت زندگی بر حسب اندازه سواد………………………….121

جدول شماره 29 جدول نتایج اجرای آزمون تحلیل واریانس برای مطالعه ارتباط بین مولفه‌های کیفیت زندگی و سطح سواد و تحصیلات………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 121

جدول شماره 30 ارتباط بین متغیر ” کیفیت زندگی” و متغیر “نوع شغل پاسخگویان” ……………………………………………………..124

جدول شماره 31 میانگین نمره کیفیت زندگی بر حسب نوع شغل…………………………………………………………………………………124

جدول شماره 32 جدول توصیفی مربوط میانگین نمرات ابعاد و مولفه‌های کیفیت زندگی بر حسب نوع شغل…………………….126

جدول شماره 33 جدول نتایج اجرای آزمون تحلیل واریانس برای مطالعه ارتباط بین مولفه‌های کیفیت زندگی و نوع شغل…..126

جدول شماره 34 آماره‌های توصیفی و میانگین نمره کیفیت زندگی بر حسب جنسیت……………………………………………………..129

جدول شماره 35 ارتباط بین متغیر ” کیفیت زندگی” و متغیر “جنسیت”…………………………………………………………………………129

جدول شماره 36 آماره‌های توصیفی و میانگین نمره مولفه‌های کیفیت زندگی بر حسب جنسیت………………………………………130

جدول شماره 37 ارتباط بین مولفه‌های متغیر کیفیت زندگی و جنسیت……………………………………………………………………………130

جدول شماره 38 ارتباط بین متغیر ” کیفیت زندگی” و متغیر “سبک زندگی” …………………………………………………………………131

جدول شماره 39 ارتباط بین متغیر ” کیفیت زندگی” و متغیر “مصرف فرهنگی” …………………………………………………………….132

جدول شماره 40 ارتباط بین متغیر ” کیفیت زندگی” و متغیر “اوقات فراغت” ………………………………………………………………..132

جدول شماره 41 ارتباط بین متغیر ” کیفیت زندگی” و “اعتماد اجتماعی”………………………………………………………………………133

جدول شماره 42 ارتباط بین متغیر ” کیفیت زندگی” و ” پایگاه اجتماعی – اقتصادی”……………………………………………………..133

جدول شماره 43 روش به کار گرفته‌شده برای انجام تحلیل رگرسیون چندگانه……………………………………………………………….134

جدول شماره 44 اختصار نتیجه مدل به کار گرفته‌شده برای تحلیل رگرسیون چندگانه  …………………………………………………..134

جدول شماره 45 نتایج آزمون تحلیل واریانس(ANOVA) برای رگرسیون چندگانه ……………………………………………………….134

جدول شماره 46 نتایج اصلی و نهایی تحلیل رگرسیون چندگانه ………………………………………………………………………………….135

 

فهرست نمودارها

عنوان                                                                                                                                                                                                                              صفحه

نمودار شماره 1 توزیع فراوانی پاسخگویان براساس وضعیت سنی آنها ……………………………………………………………………………92

نمودار شماره 2 توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب وضعیت جنسی آنها………………………………………………………………………..93

نمودار شماره 3توزیع فراوانی پاسخگویان براساس وضعیت تأهل آنها……………………………………………………………………………..94

نمودار شماره 4 توزیع فراوانی پاسخگویان براساس وضیت مالکیت مسکن آنها………………………………………………………………..95

نمودار شماره 5 توزیع فراوانی پاسخگویان براساس متراژ منزل محل سکونت آنها……………………………………………………………..96

نمودار شماره 6  توزیع فراوانی پاسخگویان براساس اندازه تحصیلات آنها……………………………………………………………………….97

نمودار شماره 7  توزیع فراوانی پاسخگویان براساس اندازه تحصیلات همسر آنها………………………………………………………………98

نمودار شماره 8  توزیع فراوانی پاسخگویان براساس وضعیت شغلی آنها………………………………………………………………………….99

نمودار شماره 9  توزیع فراوانی پاسخگویان براساس وضعیت شغلی همسر آنها………………………………………………………………100

نمودار شماره 10 توزیع فراوانی پاسخگویان براساس اندازه درآمد آنها…………………………………………………………………………..101

نمودار شماره 11  توزیع فراوانی پاسخگویان براساس اندازه درآمد همسر آنها………………………………………………………………..102

نمودار شماره 12  توزیع فراوانی پاسخگویان براساس طبقه اقتصادی – اجتماعی آنها………………………………………………………103

نمودار شماره 13 توزیع فراوانی پاسخگویان براساس منطقه محل سکونت آنها……………………………………………………………….104

نمودار شماره 14 توزیع فراوانی پاسخگویان براساس تعداد فرزندان دختر آنها………………………………………………………………..105

نمودار شماره 15 توزیع فراوانی پاسخگویان براساس تعداد فرزندان پسر آنها………………………………………………………………….106

نمودار شماره 16 توزیع فراوانی پاسخگویان براساس تعداد اعضاء فعلی خانواده آنها……………………………………………………….107

نمودار شماره 17 توزیع فراوانی پاسخگویان براساس محل سکونت آنها………………………………………………………………………..108

نمودار شماره 18 نمره “کیفیت زندگی” بر حسب “محل سکونت”………………………………………………………………………………110

نمودار شماره 19 میانگین نمره “کیفیت زندگی” بر حسب “گروههای سنی”………………………………………………………………….115

نمودار شماره 20 میانگین نمره “کیفیت زندگی” بر حسب “اندازه تحصیلات”……………………………………………………………….120

نمودار شماره 21 میانگین نمره “کیفیت زندگی بر حسب “نوع شغل پاسخگویان”………………………………………………………….125

 

فصل اول:

کلیات پژوهش

 

مقدمه

زندگی موهبتی الهی می باشد که بشر‌ها در طول عمر خویش از آن بهره‌مند می شوند. قرن حاضر شاهد تغییرات چشمگیری در مورد دیدگاه آدمی نسبت به زندگی بوده می باشد. در این قرن تنها حفظ زندگی به ‌‌شکل معمول مطلوب نبوده، بلکه ارتقاء کیفیت زندگی در زمینه‌های متعدد کوشش اساسی جوامع تعبیر می گردد. داشتن کیفیت زندگی مطلوب همواره آرزوی بشر بوده و می باشد. در آغاز این آرزو به بهبود وضعیت‌های ظاهری افراد از قبیل اندازه درآمد، تحصیلات، سلامتی جسمی و مسکن محدود بود. اما اکنون به طیف‌های وسیعی مانند متغیرهای کیفی و ذهنی توجه می گردد. کیفیت زندگی به دلیل گسترش طریقه صنعتی‌شدن و پیشرفت فناوری که در نظر داشتن بعد کمی زندگی بشر را مد نظر قرار می‌دهد و همچنین بدنبال غفلت از جنبه‌های کیفی زندگی بشر طی چند دهه گذشته در کشورهای غربی بحث کیفیت زندگی مورد توجه اندیشمندان و متفکران علوم انسانی قرار گرفت.

پروژه حاضر در کنار تعریف مفهوم کیفیت زندگی و با گریزی به ابعاد مختلف کیفیت زندگی به مطالعه کیفیت  زندگی و ارتباط آن با سبک زندگی فرهنگی نیز می‌پردازد  تا از این طریق به تعریفی مشخص و شیوه‌ای دقیق در سنجش کیفیت زندگی شهری دست یابد و در راستای ارتقاء آن قدم بردارد. در این پروژه شهرزنجان را، که همچون اکثر شهرهای داخل و خارج از کشور دارای مناطقی با فاصله طبقاتی می باشد و این امر کیفیت زندگی متفاوتی را بین نواحی گوناگون شهر موجب شده می باشد، به‌عنوان نمونه موردی مد‌نظر قرار گرفته می باشد.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دانلود پایان نامه ارشد: بازنمایی اعتماد اجتماعی بین نسلی در سریال های تلویزیونی

به هر حال مشخص می باشد که کیفیت زندگی دارای معانی مختلفی نزد افراد متفاوت می باشد که این افراد بسته به متغیرهای طبقه‌ی اجتماعی، جنس، سن، محل سکونت، وضعیت تاهل، وضعیت اشتغال و … تعاریف متفاوتی از کیفیت زندگی دارند.

همه انسانها از آغاز حیات خود در جست و جوی بهبود بخشیدن به کیفیت زندگی‌شان بوده اند، اما در دوران معاصر کیفیت زندگی به موضوع مطالعه‌ی دانشمندان تبدیل شده می باشد، زیرا آنها به این واقعیت پی برده‌اند که آینده‌ی جامعه در گرو شناسایی عواملی می باشد که بر شرایط زندگی انسانها تاثیر می‌گذارد(صادقی، 1383).

تاریخچه پیدایش مفهوم کیفیت زندگی به دوران ارسطو در 385 سال قبل از میلاد مسیح باز می گردد. در آن دوران ارسطو «زندگی خوب» یا «خوب بجای آوردن کارها» را به معنی شاد بودن در نظر گرفته می باشد، لیکن در عین حال به تفاوت مفهوم شادی در افراد مختلف پرداخته می باشد و ذکر نموده می باشد. سلامتی که باعث شادی در یک فرد بیمار می­گردد با ثروت که فرد فقیری را شاد می کند یکسان نیست و به‌گونه مشخص اظهار نموده می باشد که شادی نه تنها برای افراد مختلف معانی متفاوتی دارد بلکه برای یک فرد نیز در شرایط متفاوت معنی یکسانی نخواهد داشت. به هر‌حال در آن وقت شادی یا شادمانه زیستی معادل با آن چیز که که امروز کیفیت زندگی نام دارد تلقی می­گردید؛ اما اصطلاح «کیفیت زندگی» تا قرن بیستم مورد بهره گیری قرار نگرفته بود(نجات، 1387).

واژه کیفیت زندگی در سال 1920 میلادی توسط پیگو در کتاب اقتصاد و رفاه، مورد بهره گیری قرار گرفت. از دهه­ی 1930 محققان مختلف علمی به پژوهش، تحلیل، سنجش و اهمیت کیفیت زندگی در نواحی گوناگون جغرافیایی روی آوردند و کوشش در تبیین کیفیت زندگی در مناطق شهری و ایالات متحده و هم‌چنین مربوط به ملت‌های مختلف در ایالات متحده مورد ارزیابی قرار دهند. تاریخچه پژوهش در کیفیت زندگی به تحقیقات جامعه‌شناختی برمی­گردد و در زمینه بهداشت روانی از دهه 1960 میلادی به دنبال نهضت مؤسسه زدایی آغاز گردیده می باشد(زکی، 1387).

گرچه مفهوم کیفیت زندگی از اواخر قرن بیستم مورد توجه جامعه‌شناسان قرار گرفته می باشد، اما ریشه‌های آن در جامعه‌شناسی را می‌توان تا اواسط قرن بیستم پی گرفت. در جامعه‌شناسی اولین اثر مهم درمورد کیفیت زندگی از آگبرن[1] (1946) می­باشد که درمورد حیات روستایی در ایالات متحده نوشته شده می باشد. در دهه 1960 هنگامی که جامعه‌شناسان علیه چیرگی شاخص‌های اقتصادی واکنش نشان دادند، مفهوم کیفیت زندگی در پژوهش‌های اجتماعی اهمیت پیدا نمود اما تا آن هنگام تمام شاخص‌های کیفیت زندگی، عینی بودند. در دهه 1970 شاخص های ذهنی هم برای سنجش کیفیت زندگی اضافه شدند. اولین بار کمپبل و همکاران در اثر خود در سال 1976 به شاخص‌های ذهنی و روان‌شناختی کیفیت زندگی توجه کردند[2] (کمپبل، 1976).

مراکز تحقیقاتی گوناگونی هم‌اکنون به سنجش کیفیت زندگی در سطح ملی و بین‌المل می‌پردازند. در ایالات متحده آمریکا از دهه 1960 انستیتو تحقیقات اجتماعی در دانشگاه میشیگان و مرکز نظرسنجی شیکاگو کیفیت زندگی را می­سنجند و از سال 1995 با تأسیس انجمن بین المللی پژوهش‌های کیفیت زندگی[3]، سنجش این مفهوم به خوبی نهادینه شده می باشد[4] (فیلیپس، 2006).

در نظر داشتن مفهوم کیفیت زندگی در مجامع علمی و نیز در میان سیاست‌گذاران روبه فزونی می باشد و این مفهوم در بسیاری از حوزه‌های علوم‌ اجتماعی و بهداشتی مورد بهره گیری قرار می­گیرد. به واقع می‌توان گفت که کیفیت زندگی مفهومی بین رشته‌ای در علوم اجتماعی می باشد.

در نظر داشتن مفهوم کیفیت زندگی مرهون رشد دیدگاه‌های کمتر اقتصادی درمورد کیفیات زندگی اجتماعی می باشد. مفهوم کیفیت زندگی کوشش می­کند شرایط زندگی مردم را در زمینه اجتماعی خود آنها مطالعه کند. به همین دلیل شاخص‌‌‌هایی را برای سنجش این مفهوم انتخاب می­کند که وابستگی زیادی به زمینه پژوهش دارند(نوغانی، 1388).

 

تعریف مساله و اظهار سؤالهای اصلی پژوهش

کیفیت زندگی از مسایل پیش روی جهان امروز و از موضوعات اساسی در تکوین سیاست‌گذاری اجتماعی به شمار می‌رود. بدون شک در طول سه دهه اخیر، کیفیت زندگی، به عنوان جانشینی برای رفاه مادی، به اصلی‌ترین هدف اجتماعی کشورهای مختلف تبدیل شده می باشد. امروزه کیفیت زندگی، یکی از چارچوب‌های نظری مورد قبول در مطالعه شرایط زندگی جوامع مختلف به شمار می‌رود. مطابق آمارهای موجود، نزدیک به نیمی از مردم جهان، ساکن شهرها می‌باشند و انتظار افزایش آن در دهه‌‌های آینده هست، در حالت کلی این موضوع را می‌توان ناشی از کوشش مردم برای ارضای نیازهای خود و وجود امکانات مناسب زندگی شهری در شهرها دانست. شهر به عنوان یک سامانه دارای عناصر گوناگونی می باشد و به صورت مداوم بر آنها اثر می‌گذارد و یا از آنها تاثیر می‌پذیرد. این سامانه دارای تقسیمات کوچکتری زیر عنوان محله می‌باشد. این پژوهش با بهره‌گیری از ابعاد مختلف کیفیت زندگی به مطالعه وضعیت کیفیت زندگی سرپرستان خانوار ساکن در محله‌های مختلف شهر زنجان می‌پردازد.

گرچه مفهوم کیفیت زندگی کاربردهای فراوانی دارد، اما ارایه تعریفی روشن و جامع برای آن دشوار می باشد زیرا در زمینه‌های گوناگون و با کاربردهای متفاوتی به کار گرفته شده می باشد. خود مردم معمولاً تصویر روشنی از کیفیت زندگی خود در ذهن دارند. آنها معمولاً می­دانند که اگرچه شرایطی رخ دهد در زندگی احساس خوشبختی خواهند داشت. به عنوان مثال درآمد بیشتر، داشتن خانه (یا خانه بزرگتر) اتومبیل خوب، تعطیلات فراوان و غیره. همچنین مردم معمولاً به صراحت می­گویند که اگرچه شرایطی رخ دهد، همگان احساس خوشبختی (کیفیت زندگی جمعی) خواهند نمود. به عنوان مثال وجود محله یا شهری آرام و زیبا، نبود ترافیک، نبود بیکاری و فقر، وجود امکانات درمانی برای همه و غیره.

در واقع در هنگام تعریف کیفیت زندگی، از آنجایی که قرار می باشد وضعیت مطلوب تصویر گردد تا موقعیت کنونی با آن مقایسه گردد، مسأله تا حدی فلسفی می­گردد. هنوز فلاسفه توافقی درمورد شهر آرمانی، جایی‌که همگان در آن خوشبخت هستند، ندارند. چنین بحثی اساساً ریشه‌های ایدئولوژیک و دینی دارد زیرا که قرار می باشد خوب و بد را تعیین کند.

نکته دیگر آنکه هنوز فلاسفه توافقی درمورد افضل بودن برابری یا عدالت ندارند. آیا دولت بایستی از ناتوانان طرفداری کند؟ کدام جامعه بهتر می باشد؟ جامعه‌ای که در آن افراد آزادند تا کام خود را برآرند یا جامعه‌ای که دولت در آن اعمال قدرت می­کند و از حقوق همگانی حفاظت می­کند؟

آیا شرایط برای همگان بایستی برابر باشد، آیا تمام انواع نابرابری مذموم می باشد؟ به هرحال تعاریفی که هم‌اکنون ارایه می­گردد بازتاب کیفیات و کمیابی مطلوب جامعه انسانی می باشد که البته می‌تواند در طول زمان تغییر کند.

ویژگی مفهوم کیفیت زندگی آن می باشد که می­تواند شامل تمام کیفیات (مفاهیم) جامعه‌شناختی گردد. یعنی گستره بزرگی از مفاهیم جامعه‌شناختی می­توانند در چتر کیفیت زندگی قرار بگیرند. اما وجه مهم این مفهوم آن می باشد که معمولاً برای مطالعه عملکرد و نتایج سیاست‌ها و برنامه‌ها مورد بهره گیری قرار می­گیرد به همین خاطر معمولاً در هر زمینه بنابر انتظارات سیاست‌گذاران و مجریان برنامه‌های اجتماعی تعریف می­گردد. بعضی مؤلفان کیفیت زندگی را تنها احساس خوشبختی دانسته اند(میلبراث[5]، 1978).

سازمان بهداشت جهانی کیفیت زندگی را بهزیستی در حوزه‌های اجتماعی، روانی و فیزیکی می‌داند و آن را چنین تعریف می­کند: «کیفیت زندگی ادراک فرد از موقعیت زندگی خود در چهارچوب نظام‌های فرهنگی و ارزشی می باشد که در آن زندگی می­کند و با اهداف، معیارها، و دغدغه‌های او ارتباط دارد. این امر بسیار گسترده می باشد و به شیوه‌ای پیچیده تحت تأثیر سلامت فیزیکی، حالت روانی، و اندازه استقلال و روابط او با جنبه‌های مهم محیط وی قرار دارد(هوکوگروپ،[6] 1993).

 :دانلود فایل متن کامل پایان نامه در سایت sabzfile.com

با در نظر داشتن تعاریف ارائه شده، می‌توان گفت که اصولاً کیفیت زندگی مفهومی پیچیده و چندبعدی می باشد که با وضعیت جمعیت در یک مقیاس جغرافیایی خاص(مانند روستا، شهر، و یا کشور) در ارتباط می باشد و از این رو، هم به شاخص‌های ذهنی یا کیفی و هم به شاخص‌های عینی و کمی متکی می باشد(کوکبی، ۱۳۸۵).

استان زنجان که از آن به عنوان فلات زنجان نیز نام برده می گردد، در قسمت مرکزی و شمال غربی کشور، و مابین35 درجه و 25 دقیقه تا 37 درجه و15 دقیقه عرض شمالی و 47درجه و 1 دقیقه تا 49 درجه و 52 دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ واقع شده می باشد. این استان با هفت استان هم‌مرز می‌باشد به طوریکه از شمال به شهرستان خلخال از استان اردبیل، و شهرستان رودبار از استان گیلان، از شمال شرقی و شرق به شهرستان‌های تاکستان و بوئین زهرا و قزوین از استان قزوین، از جنوب به شهرستان همدان از استان همدان، از جنوب غربی به شهرستان بیجار از استان کردستان و از مغرب به شهرستان تکاب از استان آذربایجان غربی و از شمال غرب به شهرستان‌های میانه و هشترود از استان آذربایجان شرقی محدود می باشد. وسعت استان  حدود 21848  کیلومتر مربع و تراکم نسبی در استان 42 نفر در هر کیلومتر می باشد. به این ترتیب در مقایسه با میانگین مساحت استان‌های کشور (65920کیلومتر مربع)، استان زنجان در ردیف استانهای کوچک از نظر وسعت قلمرو دارد و سهم نسبی استان از مساحت کل کشور 34/1درصد می‌باشد.

شهرستان زنجان  از شمال به بخش‌های آق‌کند و هشت جین از شهرستان خلخال، از شمال شرقی به ماسوله، فومن، رشت و شهرستان رودبار زیتون، از شرق به بخش های سیردان، تاکستان، آوج از استان قزوین، از جنوب به کبوتر آهنگ از استان همدان، از جنوب غربی به شهرستان بیجار، از مغرب به تکاب و از شمال غربی به قره آقاج و میانه محدود می باشد و رودخانه قزل اوزن با گردش خود حد طبیعی این شهرستان را تعیین نموده و وسعت این شهرستان  بالغ بر 6763 کیلومتر مربع می‌باشد. از نظر توپوگرافی شهرستان زنجان منطقه‌ای می باشد کوهستانی که بصورت فلات مرتفعی خودنمایی می کند و در اثر تجزیه رودخانه جلگه‌های حاصلخیز مستقلی را تشکیل داده می باشد. ناهمواری‌های شهرستان در این مقوله به کوه‌های زنجان شمالی و کوه‌های زنجان جنوبی تقسیم گردیده می باشد که از نظر تقسیمات جغرافیایی، رشته کوههای زنجان شمالی ادامه رشته کوه‌های البرز و کوه‌های زنجان جنوبی جزئی از رشته کوه‌های منفرد مرکزی می باشد. جهت کوه‌ها بطور طبیعی از شمال غربی به جنوب شرقی ممتد بوده و دره زنجان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌رود برزخی را میان رودخانه قزل اوزن سفلی و علیا به وجودآورده و بخش‌های قره پشتلو و طارم علیا در منطقه رشته کوه‌های زنجان شمالی واقع شده می باشد.

[1]– Ogburn

[2]– Campbel et al

[3]– International society for quality of life studies

[4]– Philips

1- Milbrath

2- Whoqol Group

تعداد صفحه : 171

قیمت : 14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می گردد.

پشتیبانی سایت :        ****       serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  *** ***