جستجو در سایت :   

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته جامعه شناسی

عنوان : مطالعه ارتباط متقابل جهان نگری محمود دولت آبادی و متن داستان «جای خالی سلوچ»

عنوان پایان نامه:

مطالعه ارتباط متقابل جهان نگری محمود دولت آبادی و متن داستان «جای خالی سلوچ»

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی گردد

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود می باشد)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فصل اول: مقدمه

1-1- تعریف مسأله

شایدساده ترین تعریف ازجامعه شناسی ادبیات، مطالعه متون ادبی ازنگاه جامعه شناختـی باشد که دریک نگاه کلی در پی مستقر کردن ارتباط، بین ادبیات وعناصر اجتماعی می باشد. این رشته در اواخر قرن نوزدهم شکل گرفت و در قرن بیستم بااندیشه ها وآثار فیلسوف مجارستانی (جورج لوکاچ) به نقطه ی عطف خود رسید. بعداز اومتفکرانی زیرا اریش کوهلر، لویسن گلدمن، میخائیل باختین در شکل گیری وشکوفایی این رشته سهم بسزایی داشتند.

امروزه مطالعه و نقد آثارازمنظرنظریه های اجتماعی یکی از مهم ترین رویکردهای نقد ادبی می باشد. این نقد از طرفی اثر ادبی رامحصول و مولود حیات و محیط اجتماعی و از طرفی آن را محرک و عامل اجتماع می داند. دربرابراین نظریه، دیدگاه متن محور قراردارد که تنهابه ادبیت متن توجه می کند. لوسین گلدمن تحت تأثیر لوکاچ، نظریه ی مبتنی برشباهت ها رامطـرح می کنـد که به تحلیل ارتباط ی میان جایگاه طبقاتی، جهان بینی، وشکل ادبی ومواضع سیاسی هنرمند می پردازد. به باورگلدمن «وظیفه ی نقد بازسازی بافت تاریخی متن و قرار دادن نویسنده ومتن در چارچوب ایدئولوژی طبقه ای می باشد که اوبه آن تعلق دارد.» (مکاریک،412:1385) از نظراو، بر خلاف باور دیر پای جامعه شناسی پوزیتیویستی ومکانیستی، آن چیز که دراساس، جامعه شناسی ادبیات رااز همه ی دیگر شکل های نقدادبی جدا می کنداین حکم نظری می باشد کـه:«درآفرینش هنری، یک فردبه تنهایی مورد نظـرنیست بلکه اثر، اظهار نوعی آگاهی جمعی می باشد که هنرمند با شدتی بیش از اکثر افراد در تدوین آن شرکت می ورزد.» (گلدمن،69:1381)

اوبرای لفظ ومعنی ارتباط ای متقابل درنظرمی گیردو براساس نظریه ی ساختار گرایی تکوینی میان متن اثروجهان نگری پدیدآورنده ی آن ارتباط ای متقابل ایجادمی کند.

در این پایان نامه درنظراست یکی از داستانهای محمود دولت آبادی «جای خالی سلوچ»  براساس نظریه ی «ساختارگرایی تکوینی» لوسین گلدمن موردتحلیل وبررسی قرار گیرد.

2-1- چارچوب نظریه پژوهش

جامعه شناسی ادبیات درواقع در یک نگاه کلی در پی  برقرارکردن کردن ارتباط بین ادبیات وعناصر اجتماعی می باشد؛ و به دانستن این نکتـه توجه دارد که «مسائل اجتماعی و منافع گروهی چگونه درسطوح معنایی ونحوی و روایی چفت وبست می یابد.»(تادیه،1378 :201)

   درجامعه شناسی ادبیات به طورخاص دو جریان وجوددارد، یکی جریان معمول پوزیتیویستی یاهمان شیوه ی نظاره ی تجربی که باهرگونه چشم انداز تاریخی مخالف می باشد و تنها متن و جزئیات آن را مورد توجه قرارمی دهد ودیگری جریان دیالکتیکی که هرگونه فرق میان جامعه شناسی و تاریخ را رد     می کند.

گلدمن، ازمیان دوشیوه ی معمول جامعه شناسی ادبیات، شیوه ی دیالکتیکی وغیرمستقیم رابر         می گزیند. یکی ازاصول مسلم وبنیادین هراندیشه ی دیالکتیکی آن می باشد که درعلوم انسانی، همه ی   پژوهش ها به گونه ضمنی یاآشکار، بعضی موضع گیری هاو ارزش گذاریهای آغازین ومقدماتی و نه پیشین را مبناقرار می دهنـد.(گلدمن، 227:1381) بر اساس اندیشه ی دیالکتیکی «هیچ گاه نه عزیمت گاه های ثابت وقطعی هست ونه مسائل قطعاًحل شده واندیشه، هـرگزمسیرمستقیم را نمی پیمایدزیراحقیقت جزیی، معنای راستین خودرا نمی یابد مگر از رهگذرجایگاهش دریک مجموعـه، همان گونه که مجموعه نیز شناخت پذیر نیست مگراز رهگذر پیشرفت در شناخت حقایق جزیی. بدین ترتیب سیر حرکت شناخت به گونه نوسانی دائم بین اجزاوکل که بایستی متقابلاً همدیگر را روشن کنند نمودار می گردد.» (گلدمن ،190:1376)

 از نظر گلدمن «کوشش برای درک آفرینش فرهنگی، مجـزا از مجموعه ی زندگی درجامعه ای که بستراین آفرینش می باشد همان قدر بیهوده می باشد که کوشش گردد نه به گونه موقت وبه اقتضای تحلیل، بلکه به شیوه ای بنیادین و پایدار، واژه را مانند یاجمله را از گفتار بیرون کشید.»(گلدمن ،229:1381) گلدمن، جایگاه وحدت وانسجام درآگاهی جمعی (جهان نگری)را بسیارمهمتراز جایگاه آن در ساختارهای جمعی ایدئولوژیکی می داند؛ اوبه عنوان یک پارامارکسیست دنبـاله رو این نظرانگلس بودکه :«محتوای اجتماعی وعینی اثر ممکن می باشد مغایر با نیات عمیق هنرمندباشدو چیزی بیش ازاصل وریشه ی طبقاتی اورا اظهار کند.» (مارکوزه،5:1379) به همین دلیل او درمهم ترین اثرخود(خدای پنهان،1955) به بررسـی روابط میان ساختار معنا و ساختار فراگیری که جهان نگری اشراف جامگان فرانسه ی سده ی هفدهم می باشد می پردازد. بنا براین «معناوارزش هراثرهنری به یک گروه اجتماعی وبه طورعام تر به ساختار اجتماعی ای نسبت داده می گردد که به طورتاریخی شکل گرفته می باشد.»(مکاریک، 345:1385)

گلدمن دو فرایند شناختی مکمل رادر جریان تحلیل مد نظر دارد:دریافت و تشریح. دریافت فرایندی عمیقاًعقلانی می باشد و عبارت می باشد از «توصیف مناسبات اساسی سازنده ی یک ساختار معنادار.» (گلدمن ،241:1381) و تشریح عبارت می باشد از «گنجاندن یک ساختار معنا دار در ساختاری گسترده تر که ساختار نخست یکی از عناصر سازنده ی آن می باشد.»(همان). دو کلیتی که درفرایندهای دریافت وتشریح ازهمه مهمتر هستند، ساختار معنادار و جهان نگری می باشد. با در نظر داشتن این فرایند دوگانه «هر توصیفِ تکوینی – دریافتیِ یک ساختار، درواقع نوعی تشریح ساختارهای جزئی سازنده ی آن می باشد و بایستی با توصیف ساختارگسترده ای که آن را به طـور بی واسطه در بر گرفته، تکمیل گردد. چنین توصیفی درحکم تشریح ساختار نخست ودریافت ساختار دوم می باشد.» (گلدمن،242:1381)

به گونه خـلاصه می توان گفت که: دریافت و تشـریح فرایندی واحدند که به دو چارچوب استنادی مختلف مـربوط می شوند و به مطالعه رابطـه ی متقابل میان اجزای پژوهش (صورت اثر) وکلیت آن (محتواوجهان بینی طبقه) می پردازند؛ یعنی در آغاز ساختار معنادار اثرادبی وجهان نگری نویسنده را عیان می کنند ودرنهایت به ساختاری گسترده تر کـه همان طبقه ی خاص نویسنده می باشد دست می یابندو پس ازآن تأثیر جهان نگری این طبقه را بر شکل وساختار اثرادبی مورد مطالعه قرار می دهد.

رمان «جای خالی سلوچ» باتوجه به گرایش های اجتماعی نویسنده، قابلیت تحلیل براساس این نظریه را دارد. تحولات دهه ی چهل وپنجاه، شکاف عمیق بین طبقه مرفه وفقیر، تعارض مداوم بین خان ورعیت و ازهمه مهمتر دگرگونی هایی که در اثراصلاحات ارضی معروف شاهی گریبان گیرروستاییان گردید، موجب فروپاشی اقتصاد روستایی ودر نتیجه بی خانمانی، کوچ و فرار دسته جمعی آنهابه سوی شهرهاشد. دراین گریز برخاسته ازتباهی اقتصاد وارداتی امپریالیستی حوادث تلخ وناگواری پیش می آید. درچنبرمشکلات این حوادث چنان تلخکامی ای را درزندگی مردم شاهدهستیم که می توان هزاران رویداد را تصویرکرد که بیانگر جلوه هایی ازکوشش و کوشش دردمندانه بشر هایی می باشد که درعمق بافت این تحولات دست وپا زده اند.

دراین رساله کوشش خواهد گردید تا با کشف ساختار معنادار این اثر، جهان نگری وطبقه ی اجتماعی نویسنده ی آن عیان گردد. بعدازآن تأثیرگذاری این طبقه ی اجتماعی خاص برمتن اثرمورد مطالعه قرار خواهدگرفت؛ و به طورکلی به مطالعه ارتباط ی متقابل بین متن ومحتوا وجهان بینی نویسنده پرداخته خواهد گردید.

3-1- پژوهش های علمی انجام شده قبلی در ارتباط با پایان نامه:

1- گلدمن درمهم ترین اثرخود«خدای پنهان»به مطالعه روابط میان ساختارمعنا در تراژدی راسین و ساختار فراگیری که جهان نگری اشراف جامگان فرانسه سده ی هفدهم می باشد، می پردازد.

2- دکتر جمشید م .ایرانیان درکتاب «واقعیت اجتماعی وجهان داستان» براساس نظریه ی«ساختار گراییی تکوینی» به مطالعه داستان های «زیبا»، «بوف کور»، «حاجی آقا»، «غرب زدگی »، «مدیرمدرسه» و«نفرین زمین» می پردازد وهر یک از این داستان ها را در دوره ی تاریخی واجتماعی خاص خود مورد مطالعه قرار می دهد.

3- مقاله ایی تحت عنوان «ارتباط ی متقابل متن اثـر و جهان نگری پدیدآورنده ی آن» به راهنمایی  دکترغلامرضا پیروز نگاشته شده می باشد. این مقاله با تکیه برنظریه ی ساختارگرایی تکوینی گلدمن به مطالعه ارتباط ی متقابل جهان نگری جلال آل احمد ومتن داستان «مدیر مدرسه» پرداخته می باشد. در این مقاله جلال آل احمد جزء طبقه ی«نویسندگان روشنفکرتند رو» محسوب شده وانعکاس جهان نگری نویسنده  بر متن داستان، به صورت جمله های تند و کوتاه، کاربرد دشنام و کنایه … یاد شده می باشد؛ ودرپایان حساسیت نویسنده نسبت به مسائل پیرامون وصراحت وتندروی اورا در برخورد با امـور، دلیلی بر«شتاب زدگی وعصبی بودن متن داستـان» می داند.

4- سامره اردشیری، در پایان نامه دوره کارشناسی ارشد خود، به راهنمایی دکتر غلامرضا پیروز، به مطالعه رمان بوف کور براساس نظریه ی ساختارگرایی تکوینی لوسین گلدمن پرداخته می باشد. در این      پایان نامه، با کشف ساختار معنا دار بوف کور، این جهان نگری آشکارشده می باشد که:«کمال مطلوب در شکل ناب خویش دست نیافتنی می باشد وانسان در این راه محکوم به شکست می باشد.» این جهان بینی برآمده ازفضای خاص دوره هدایت، یعنی درون گرایی روشن فکران عصر پهلوی می باشد وبوف کور، معرف جهان نگری و درنتیجه طبقه اجتماعی اوست.

5- دکتر عسگرعسگری در کتابی به نام «نقداجتماعی رمان معاصر فارسی باتاکید بر ده رمان برگزیده» ضمن مروری بر سیر ادبیات داستانی ونظریه های نقد جامعه شناسی ادبیات، به گونه مختصر در هفت-هشت صفحه مجزا از هم، به تحلیل ده رمان مانند رمان جای خالی سلوچ پرداخته می باشد. عسگری نتیجه  می گیرد: «کتاب جای خالی سلوچ توصیف کننده ی زوال زندگی دهقانی درمنطقه ی خراسان می باشد.» (عسگری، 186:1387).

4-1- حدود پژوهش

حدود پژوهش پایان نامه، داستان «جای خالی سلوچ»اثرمحمود دولت آبادی وشرایط  اجتماعی در زمان نگارش اثرمی باشد.

5-1- سوالات پژوهش

1- ساختار معنا دار داستان «جای خالی سلوچ» ازچه اجزایی تشکیل شده می باشد؟

2-جهان نگری مطرح در این داستان چیست؟

3-جهان نگری داستان به کدام طبقه ی اجتماعی مربوط می گردد؟

4- طبقه ی اجتماعی مشخص شده از کدام ساختار اجتماعی تأثیر پذیرفته می باشد؟

5-دولت آبادی چگونه این طبقه ی اجتماعی را در داستان خود منعکس کرده می باشد؟

6-1- اهداف پژوهش

مطالعه ارتباط ی متقابل جهان نگری محموددولت آبادی ومتن داستان «جای خالی سلوچ»

7-1- اختصار مراحل پژوهش

شیوه ی پژوهش در این پایان نامه، کیفی و از نوع تحلیل محتوا می باشد. روش جمع آوری اطلاعات به شیوه ی اسنادی وکتاب خـانه ای می باشد. برای نگـارش پـژوهـش آغاز مطالعات مقدماتی درمـوردنظریه ی ساختـارگرایـی تکوینـی، اوضـاع زمـان نگارش داستان وزندگی دولت آبـادی انجـام می گیـرد، پس از آن ارتباط ی متقابـل جهان نگری نویسنده ومتن داستان  تحلیل می گردد.

فصل دوم: چارچوب نظری «ساختارگرایی تکوینی»

1-2- درآمد:

زندگی اجتماعی، انسانیت انسانها را می سازد. در درون جامعه ی انسانی می باشد که رفتار وشخصیت آدمی شکل می گیرد و رشد و توسعه می یابد به گفته ی دورکیم: «جامعه می باشد که به زندگی ما محتوا، جهت ومعنی می بخشد». (ستوده،21:1386) براساس بر داشتی که ازتمام ذهنیات وتراوش های آدمی وجوددارد، هرآنچه درآدمی به انتزاع می رسد و فرم مفهومی پیدا می کند، بر خاسته ازدنیای واقعی پیرامون اوست. از این رو اندیشه ی بشر برپایه ای ازواقعیت شکل می پذیرد و رشد می یابد. این شیوه ی توجه تنها محدود به اثرادبی نمی گردد بلکه به طورکلی تمام ساخته های بشر رادر برمی گیرد؛ پس نه تنها زبان که :«شگردهای ادبی سنتی، مثل نمادها و وزن در ذات خود اجتماعی هستند، قراردادها وروال هایی که فقط درجوامع بشری زاده می شوند.» (ولک، وارن،99:1373) براین اساس ادبیات هردوره را نماینده ی روحیات و فراز و نشیب های اجتماعی آن دوره می دانند که همراه باتحولات اجتماعی، دردوره های مختلف تغییر یافته و درهر عصر معنی و مفهومی خاص خودپیداکرده می باشد.

2-2- ادبیات و جامعه:

 مطالعه وبررسی ادبیات از دیر باز مورد توجه مخاطبان و منتقدان آگاه بوده می باشد. پس ازجنگ جهانی دوم این مطالعه ها ومطالعا ت شدت بیشتری پیدا نمود ودغدغه ی بسیاری از رشته های علوم انسانی گردید.

امروزه ادبیات درمعانی مختلفی به کارمی رود. ازنظردانش زیباشناسی، ادبیات «هنر اظهار نیّات به  وسیله ی کلمات می باشد.» (ستوده،همان:34 ) در نظر زرین کوب «ادبیات عبارت می باشد ازتمام ذخایرومواریث ذوقی وفکر ی اقوام وامم عالم که مردم درضبط ونقل ونشرآن اهتمام کرده اند. این میراث ذوقی وفکری که ازرفتگان بازمانده می باشد وآیندگان نیز همواره برآن چیزی خواهندافزود…همواره موجب بهره گیری وتمتع والتذاذاقوام وافرادجهان خواهدبود.» (زرین کوب، 18:1354)

ادبیات وقتی به اجزای سازنده اش  تجزیه گردد، ازطرفی بعدی اجتماعی می یابد که روابط  پایه ای وسازنده ی اثر ادبی را مورد تحلیل قرار می دهدواز سوی دیگر ابعاد زیبا شناختی و تاحدی سلیقه ای پیدا می کند. این تقسیم بندی باعث شده می باشد بعضی ازمنتقدان به مطالعه جنبه ی درونی ادبیات توجه کنند و گروهی نیز با کمک علومی نظیرجامعه شناسی، روانشناسی وعلوم طبیعی، برجنبه ی بیرونی ادبیات تأکید می ورزند.

  نخستین وبنیادی ترین پرسش بحث های جامعه شناسی ادبیات این می باشد که آیا ادبیات، تصویر راستینی ازجامعه ای که اثردرآن به وجود آمده می باشد، نشان می دهد یانه؛ با در نظر داشتن این نظرکه آفرینش هنری، اظهار نوعی آگاهی جمعی می باشد، وجه فرق جامعه شناسی ادبیات به گسترده ترین معنا ازهمه ی دیگر  شکل های نقد ادبی نمایان می گردد.

3-2- جامعه شناسی ادبیات:

 جامعه شناسی ادبیات به عنوان یکی ازشاخه های تخصصی جامعه شناسی دراواخر قرن نوزدهم شکل گرفت ودر قرن بیستم بااندیشه ها و آثار فیلسوف مجارستانی، جورج لوکاچ، به نقطه ی عطف رسید. جامعه شناسی ادبیات به عنوان یک دانش میان رشته ای ازیک طرف نقطه ی اوج علوم ادبی می باشد که به زبانشناسی وفلسفه مرتبط می گردد واز طرف دیگرباعلوم اجتماعی وتاریخی ارتباط تنگاتنگ دارد. ریشه های جامعه شناسی ادبیات رابایددرفلسفه، بویژه فلسفه ی کلاسیک آلمان جست؛ چراکه بسیاری ازاصول و مبانی این رشته باتوجه به عقاید فلسفی کانت، هگل، مارکس و شیلرشکل گرفته می باشد.

1-3-2- رویکردهای جامعه شناسی ادبیات:

1-1-3-2- جامعه شناسی ادبیات وجامعه شناسی ادبی:

جامعه شناسی ادبیات در دو رویکرد عمده قابل مطالعه می باشد. رویکرداول «جامعه شناسی ادبیات» می باشد. که بخشی از جامعه شناسی عمومی می باشد وبه «فرامتن»، هرآنچه خارج ازخود متن می باشد، می پردازد؛ و به مقوله ی ادبیات به عنوان فرایندی اکثراً اقتصادی می نگرد و روابط حاکم برچرخه ی ادبیات را برعالم ادبیات تطبیق می دهد. دراین رویکرد، اثرادبی به مثابه ی کالایی اقتصادی تلقی می گردد که ازسوی افراد ی تولید می گردد که نویسندگان و شاعران دررأس آن قرار دارند. ناشر واسطه ی بین تولیدکننده ومصرف کننده می باشد. مصرف کنندگان، مخاطبان وخوانندگان آثارادبی هستند. رویکرد دوم جامعه شناسی درادبیات یا   جامعه شناسی ادبی می باشد که یکی ازشاخه های علوم ادبی به شمارمی آید. جورج لوکاچ ولوسین گلدمن برجسته ترین نظریه پردازان آن محسوب می شوند. دراین رویکرد ضمن در نظر داشتن جنبه ی اقتصادی، خلق اثر ادبی وفرایند پذیرش آن ازسوی خوانندگان، توجه عمده به ساختاراثر وارتباط آن باجامعه ای می باشد که درآن خلق شده می باشد. «این رویکرد درمراحل پیشرفته ی خودسعی درتطبیق جهان بینی وجهانگری موجود دریک جامعه ودرعصری معین، با فرم ومحتوای آثارادبی وهنری خلق شده در آن جامعه ودوران دارد.»(عسگری، 1387 :61-60) اریش کوهلردرموردتفاوت این دورویکردمی گوید:«جامعه شناسی ادبیات اساساً به مطالعه تجربی گرایش دارد واز رشته های فرعی جامعه شناسی می باشد و روش های آن رابه کار    می گیرد. درمقابل جامعه شناسی ادبی، روشی می باشد مربوط به علم ادبیات وماآن راعلم تاریخی – جامعه شناسی ادبیات تعریف می کنیم. بن انگاره ی اساسی این علم آن می باشد که هرجامعه شناسی ادبی بایدبه گونه تاریخی اقدام کند و هرتاریخ ادبیات نیزبه طورجامعه شناختی.» (کوهلر،236:1377)

تعداد صفحه : 149

قیمت : 14700 تومان

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دانلود پایان نامه ارشد: بررسی نقش رسانه در آموزش پیشگیری از ایدز از دیدگاه کارشناسان علوم ارتباطات اجتماعی

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می گردد.

پشتیبانی سایت :        ****       serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

 :دانلود فایل متن کامل پایان نامه در سایت sabzfile.com

***  **** ***