جستجو در سایت :   

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته شیعه شناسی

عنوان : مطالعه تأثیر سیّد جمال الدین اسدآبادی در تحول گفتمان سیاسی شیعه در ایران عصر مشروطه

دانشگاه قم

دانشکده الهیات

پایان نامه دوره کارشناسی ارشد رشته شیعه شناسی

عنوان:

مطالعه تأثیر سیّد جمال الدّین اسدآبادی در تحول گفتمان سیاسی شیعه در ایران عصر مشروطه

استاد راهنما:

دکتر محمّد جواد نجفی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی گردد

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود می باشد)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فهرست مطالب:

فصل اول: کلیّات پژوهش

1- 1-  مقدمه…………………………………. 4

1-2- اظهار مسئله……………………………….. 7

1-3 – سوالات پژوهش………………………………… 9

1-4-  فرضیات پژوهش………………………………… 10

1-5- اهداف پژوهش………………………………… 11

1 -6-  اهمیّت وضرورت پژوهش………………………………… 12

1-7-  پیشینه پژوهش………………………………… 14

1-8-  تعاریف واژگان کلیدی پژوهش………………………………… 15

1-8-1-   گفتمان………………………………… 15

1-8-2  مشروطه……………………………….. 16

1-8-3 –  شیعه……………………………….. 17

1-8-3-1-  معنای لغوی…………………………………. 17

1-9 روش پژوهش……………………………….. 19

فصل دوم: سیری در زندگانی سیّد جمال الدّین

2-1. تولّد………………………………. 21

2-2 : کودکی و تحصیلات سیّد جمال در قزوین و تهران………………… 21

2-3. سیّد جمال الدّین و حوزه ی نجف………………………………. 22

2-4. سفرهای سیّد جمال الدّین و سرانجام او………………………………. 23

فصل سوم: اتّهامات وارده بر سیّد جمال الدّین اسد آبادی

3-1. ملیّت سیّد جمال الدّین……………………………….39

3-2. دین و مذهب سیّد جمال الدّین………………………………. 42

.1-2-3الحاد و بی دینی………………………………. 43

.2-2-3بابیت……………………………….46

3-3- سیّد جمال و فراماسونری………………………………… 48

3-4- سیّد جمال عامل انگلیس……………………………….50

فصل چهارم: شرایط و گفتمان ها در آستانه ی انقلاب مشروطه

4-1. مقدّمه……………………………….54

4-2. اوضاع ایران در آستانه ی انقلاب مشروطه……………………………….56

4-2-1. شرایط بین المللی………………………………. 56

4-2-2. شرایط فرهنگی-اجتماعی………………………………… 58

4-2-3. شرایط سیاسی……………………………….59

4-2-4. شرایط اقتصادی………………………………. 61

4-3. گفتمان های رایج در آستانه ی انقلاب مشروطه……………………………… 62

4-3-1. گفتمان ملّی گرایان ( روشنفکران متجدّد و غرب گرا ) ……………………63

4-3-2. گفتمان دینی………………………………. 64

4-3-2-1. مشروطه خواه ……………………………….64

4-3-2-2. مشروطه ی مشروعه خواه……………………………….65

4-3-3. گفتمان اصلاحی سیّد جمال الدّین اسد آبادی ………………………………. 66

فصل پنجم: سیّد جمال الدّین و انقلاب مشروطه

5-1- مقدّمه……………………………….72

5 -2- سیّد جمال الدّین و مشروطه ………………………………. 73

5  -3 : ابعاد مختلف اندیشه های سیّد جمال الدّین اسد آبادی …………………….82

5-3-1- بعد فردی………………………………… 83

5-3-2 : بعد فرهنگی و اجتماعی………………………………… 85

5-3-3 : بعد دینی………………………………… 89

عوامل انحطاط و عقب ماندگی………………………………. 90

5 -3-4. بعد سیاسی………………………………… 94

الف) ارتباط دین و سیاست……………………………….97

ب. مبارزه با استبداد داخلی………………………………. 98

ج: مبارزه با استعمار……………………………….100

5-4.مقایسه اندیشه های سیّد جمال الدّین اسد آبادی با دیگراصلاح طلبان هم عصراو………103

الف. از جهت شیوه برخورد با فرهنگ و تمدّن غرب………………..104

ب . از جهت چگونگی پذیرش علوم و فنون ( نوگرایی و اصلاح )…………………..105

ج. ازجهت چگونگی برخورد با استعمار سیاسی غرب ……………………………….107

د . از جهت نوع ارتباط دین با سیاست……………………………….108

5 -5. سیر انتقال اندیشه های سیّد جمال الدّین……………………………….109

5-5-1 : قلم ( مکتوبات )………………………………. 110

5-5-2. زبان ( سخنرانی ها و گفتارهای تاریخی )……………………………… 115

5-6:تأثیر اندیشه های سیّد جمال الدّین برتوده های مردم و سران مشروطه…………116

5-6-1. سیّد جمال و توده های مردم……………………………….117

5-6-2. سیّد جمال الدّین و روشنفکران و سیاسیون……………………………….119

5-6-3. سیّد جمال الدّین و علما ( روحانیون )……………………………….125

نتیجه گیری و پیشنهادات………………………………… 135

پیشنهادات………………………………. 137

محدودیت ها………………………………. 137

منابع……………………………….. 138

چکیده:

هدف پژوهش حاضر مطالعه تأثیر سیّد جمال الدّین اسدآبادی در تحول گفتمان سیاسی شیعه در آستانه ی انقلاب مشروطه ی ایران می باشد. با در نظر داشتن این که سیّد جمال ده سال پیش از مشروطه در گذشته می باشد ،در این پژوهش کوشش شده با بهره گیری از روش های اسنادی و کتابخانه ای به مطالعه کتب ،رسائل ،مقالات ،اسناد، گفته ها و خاطرات نزدیکان و هم عصران سید جمال پرداخته گردد.

یافته های این پژوهش مشخص می کند در آستانه مشروطه گفتمان های متفاوت وگاه متضادی همچون گفتمان های دینی، که خود به دو دسته ی مشروطه خواه و مشروعه خواه  تقسیم می گردد وگفتمان غربگرا رایج بوده می باشد؛که به دلیل عدم انطباق و سازگاری با شرایط موجود و ناتوانی در انعکاس شرایط واقعی جامعه،نتوانسته عاملی مهم و اساسی در ایجاد انقلاب مشروطه باشد؛این درحالی می باشد که افکار و اندیشه های سید جمال،که در قالب نامه،مقاله و سخنرانی منتشر می شده می باشد؛ از یک سو نوعی گفتمان خاص را به وجودآورده، که ما آن را (گفتمان اصلاحی سید جمال) نامیده ایم؛و از دیگر سو گفتمان مذکور بیشترین تأثیر بر طریقه شکل گیری انقلاب مشروطه داشته می باشد.در گفتمان اصلاحی سید جمال به دلیل شناخت همه جانبه ی او از دنیای متمدن(غرب)و تحولات ناشی از مدرنیته و همچنین درک شرایط متفاوت حاکم بر جامعه ی ایران، نقایص موجود در گفتمان های دیگر به چشم نمی خورد و به خوبی توانایی انعکاس شرایط و معضلات جامعه ی ایران را دارا بود؛ به همین دلیل این گفتمان توانست بیشترین تأثیر را در جهت دهی فکریِ گروه ها و اقشار مختلفی همچون علما، سیاسیون و توده ی مردم داشته باشد و در نهایت به مثابه ی دستاویزی در بحران های سیاسی و فکری آستانه مشروطه خود نمایی نمود که نتیجه تمسک به آن پیروزی انقلاب مشروطه بود.

فصل اول: کلیات پژوهش

1-1- مقدمه

سیّد جمال الدّین مصلحی بزرگ دنیای اسلام که هر چند بیش از یک  قرن از در گذشت او می گذرد اما همچنان تفکر و راه و روش او الهام بخش بسیاری از شخصیت ها، متفکران و روشن فکران مسلمان می باشد. و دنیای عرب و همه مصلحان شیعی ایرانی تحت تاثیر مستقیم و یا غیرمستقیم سیّد جمال بوده اند.[1]                                                                                                                                   

جنبش هایی نظیر اعرابی پاشا و اخوان المسلمین در مصر، مهدی سودانی و دکتر حسن   الترابی در سودان و جنبش های مشروطیت در عثمانی و مصر و ایران همگی ریشه در نهضت فکری_ سیاسی سیّد جمال داشته اند.[2]

از علت های عمده ی وسعت این تاثیر گذاری می توان به عوامل زیر تصریح نمود :

الف) حرکت سیّد جمال در سطحی فراتر از مذهب و ملّیت خاص و به گونه عام در سطح جهان اسلام بود، زیرا که  او همه ی کشور های اسلامی را وطن خود می دانست.

ب)سیّد جمال،جهانی،عام وانسانی می اندیشید ومتعّهد به ارزش های والای انسانی بود.

ج) سیّد جمال نه غرب ستیز بود و نه غرب گرا، بدین معنی که نه مانند سنّت گرایان به گونه ای احساسی و سطحی به رد  مطلق  غرب می پردازد و نه مانند متجدّدان غرب گرا
کور کورانه و به گونه مطلق غرب را پذیرفته بود، او قائل به تمیز و تفکیک جنبه های مثبت و منفی تمدّن  جدید  بود. سیّد جمال با روی کردی انتقادی به سنّت و مدرنیته خواهان ترکیب و تلفیق جنبه های منطقی، عقلایی، انسانی و مفید هر دو از موضع دینی و تفکر دینی بود.[3]

بزرگانی زیرا دکتر شریعتی درمورد ی او چنین می گویند: (( در عصری که استعمار غرب در اوج سلطنت جهانی و شرق در حضیض خواب خرگوشی آن هم در جامعه های اسلامی، که  بر سر هر کشوری آدمک هایی از قبیل ناصر الدّین شاه حکومت  می نمود فریادی از حلقوم تنهایش بر می آورد. و  هم زیرا صور اصرافیل و ملّت های مسلمان کفن  بر خویش می درند و از قبرستان سکوت و رکود بر می شورند)).[4]

افکار سیّد جمال در شرایطی که جهان اسلام در عقب ماندگی ذهنی و انحطاط فکری و اجتماعی و …  در خواب غفلت عمیقی به سر می بردند و دنیای غرب گام در مسیر  پیشرفت گذاشته و از دنیای شرق در جهت استعمار و  بردگی بهره گیری می کردند، ماهیت ضد استعماری دارد. 

استاد سیّد محمّد طباطبایی مورّخ و ادیب بزرگ در مورد تاثیر اندیشه های سیّد جمال الدّین و خدمات او چنین می نویسد : ((من چهره سیّد جمال الدّین اسد آبادی را برگزیده ام، زیرا عکس چهره ی او را در قانون اساسی و مطبوعات و فرهنگ جدید و همه ی تشکیلات اساسی حکومت مشروطه وطن خود می نگرم و عقیده دارم خدمتی که او به ایران نمود از نظر ارزش، بالاتر از خدمتی بوده که نادر و اردشیر و یعقوب لیث و شاه اسماعیل به تاریخ ایران کرده اند و در ردیف خدمت هوخشتره مادی و آرشاک پرتوی به شمار می رود)).[5]

در مورد شخصیت این  چهره ی درخشان و مبارز و مجاهد  مقاله های  فراوانی  به زبان  های مختلف نوشته شده می باشد که در این مقالات اهداف مبارزات و روحیّات این مرد بزرگ مورد مطالعه قرارگرفته می باشد و تا حدی افکار و اندیشه های مبارزاتی ایشان روشن شده می باشد، اما هنوز ابهامات زیادی در مورد ایشان هست و البته زندگی پر ماجرای  سیاسی و اجتماعی ایشان نیز بر این ابهامات دامن زده می باشد .

سیّد جمال عامل تحوّل بود و همواره می کوشید افکارش راهی به سوی آزادی و استعلای جهان اسلام باشد پس مشروطه مدیون دیدگاه اصلاحی او می باشد، زیرا عامه مردم ایران حتّی در لغت هم مشروطه را نمی شناختند و آشنایان نیز به بیراهه رفته بودند. عدّه ای زیرا ملکم خان سیاسیون ملّی گرایی بودند که مذهب را در حاشیه قرار داده و خواستار پیاده شدن فرهنگ غرب بدون هیچ دخل و تصرفی بودند، امّا سیّد جمال الدّین مشروطه را راهی می دانست که از طریق آن با وجود حفظ  فرهنگ و ارزش های اسلامی عقب ماندگی های ناشی از بی تدبیری های حکومت های مستبد وابسته به غرب را جبران کند. پس تاثیر سیّد جمال بر نهضت مشروطه چیزی نیست که بر دوست و دشمن پوشیده باشد.

2-1- اظهار مسأله

بعضی از اهل قلم که به مسائل حکومتی و سیاسی شیعه پرداخته اند چنین وانمود کرده   اند که شیعه دارای یک گفتمان سیاسی اصیل و ریشه دار و ثابت نبوده بلکه این گذر زمان و  زمان و حوادث و پیش آمدهای تاریخی می باشد که مشخص  کننده گفتمان  سیاسی شیعه می باشد، اما آیاتی زیرا آیه ولایت و چندین حدیث شریف از پیامبر (ص) و روایاتی زیرا مقبوله عمر بن حنظله و مشهوره ابی خدیجه همگی مؤیّد یک گفتمان سیاسی ثابت و لایتغیر برای اسلام و بویژه شیعیان می باشد و اگر دیده می گردد که شیعه در طول تاریخ و در دوران سلسله های مختلف گفتمان های سیاسی متفاوتی را تجربه کرده بدین معنا نیست که علمای شیعه و به تبع آنها مردم با رضایت کامل چنین گفتمانی را پذیرفته باشند؛ بلکه این خلفا و سلاطین بوده اندکه با به انحراف کشاندن مسیر گفتمان اصیل شیعی در پی دست یابی به خواسته های خود بوده اند. اما علمای شیعه با درایت حاصل از شناخت فقه سیاسی شیعه به وظایف خود در برابر حکومت های غیر مشروع واقف بوده و این آگاهی را به طرق مختلف به جامعه نیز تزریق کرده اند. یکی از این علمای آگاه و وظیفه شناس که برای محقّق شدن هدف مذکور دست به مبارزات خستگی  ناپذیر می زند و تا پای جان ایستادگی می کند سیّد جمال الدّین اسد آبادی می باشد. این مبارز نستوه برای آگاه ساختن مسلمانان از انحرافی که در مسیر گفتمان سیاسی آنها پدید آمده و معرفی مسببین این انحراف دست به کوشش های بی وقفه ای می زند که در این مسیر اتهاماتی نامربوط نیز به جان دل می خرد. شروع فعالیت های سیاسی سیّد جمال همزمان می باشد با زمزمه های انقلاب مشروطه در بعضی کشورهای مسلمان،که سفرهای متعدد او به این کشورها و بعضی کشورهای اروپایی که ریشه ی مشروطه از آنجا نشأت گرفته را نمی توان در شکل گیری اندیشه های سیاسی سیّد جمال بی تأثیر دانست. سیّد جمال با ارتباط با علما و مراجع بزرگ وقت و تربیت شاگردانی که هر کدام در حکم سفیرانی اقدام می کردند که سبب انتقال اهداف سیاسی او در دور افتاده ترین مناطق کشور می شدند؛ توانست اندیشه های خود را منتشر و شرایط و زمینه ایجاد یک انقلاب را مهیّا کند.

سیّد جمال بخشی از تاریخ  بسیاری از کشورهای اسلامی را تشکیل می دهد، از آن جایی که مصلحان بزرگ و رهبران الهی برای نجات همه ی ملّت های تحت ستم مسلمان و غیر مسلمان به پا خاسته اند و با انگیزه های الهی و توحیدی قیام لله کرده اند، حوزه فعالیت های آن ها و اندازه تاثیر آن، زمان و مکان نمی شناسد و در همه مکان ها و همه ی نسل ها این نداهای برخواسته از فطرت پاک الهی و دین حنیف، باعث تحول و برانگیختگی و انقلاب شده می باشد و حرکتشان جاودانه مانده می باشد،سیّد جمال آن « غریب فی البلدان و الطرید عن الاوطان» بود که در تعقیب مقاصد عالی خویش کوشیده که ملّیّت خود را پوشیده نگه دارد و در سراسر کشور های اسلامی با استعمار و استبداد مبارزه کند و پس رهبر و مراد همه ی نهضت ها و ملّت های اسلامی می باشد.[1]                                                                                                        

سیّد جمال الدّین کسی بودکه علل عقب افتادگی کشور های اسلامی را بی نصیبی از آزادای و دانش می دانست و این عدم وجود آزادی و دانش را به حکومت های مستبد مربوط می داند و تغییر را فقط در سایه جایگزینی حکومت مشروطه به جای حکومت های استبدادی حاکم بر جوامع مسلمان می داند و برای این مهم سال های زیادی را به مبارزه پرداخت و در راه این مبارزه تهمت ها و سختی های زیادی را تحمل نمود.[2]

ایران، عثمانی، مصر و هند کشورهایی بودندکه سیّد جمال الدّین مبارزات خود را در آن کشورها انجام داد و این مبارزات در ایران ده سال بعد جوانه زد و نهضت مشروطه را در ایران رقم زد.[3]

ما در این پژوهش برآنیم که تأثیر سیّد جمال را در ایجاد زمینه انقلاب مشروطه و تأثیر اندیشه های او  بر توده مردم و بعضی شخصیّت های مذهبی و سیاسی که بعدها به عنوان سران مشروطه ی ایران مطرح شدند را به اثبات برسانیم.

[1] – همان، ص12.

[2] – همان، ص9.

[3] – همان، ص10.

[1] – سیّد احمد موثقی، سیّد جمال الدّین مصلحی متفکر و سیاستمدار،چاپ دوم،( قم: بوستان کتاب،1388). ص7.

[2] – همان، ص7.

 :دانلود فایل متن کامل پایان نامه در سایت sabzfile.com

[3] – همان، ص 8.

[4]- سیّداحمدموثقی، علل و عوامل اشکال وانحطاط مسلمین، ( نشر دفترنشرفرهنگ اسلامی،1373)، ص9.

2- محمّد محیط طباطبایی، سیّد جمال الدّین اسد آبادی و بیداری مشرق زمین،به کوشش سیّدهادی خسروشاهی،جاپ پنجم، (تهران،نشر سماط،1379)، ص10.

تعداد صفحه : 154

قیمت : 14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می گردد.

پشتیبانی سایت :        ****       serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  **** ***