جستجو در سایت :   

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی 

گرایش : جامعه شناسی

عنوان : مطالعه عوامل اجتماعی- روانی مؤثّر بر اندازه مصرف  خودسرانه‏ِ ی دارو در بین شهروندان 18 تا 55 سال شهر یاسوج 

دانشگاه  یاسوج
دانشکده‏ ی ادبیّات و علوم انسانی
گروه علوم اجتماعی

پایان نامه‏ ی کارشناسی ارشد رشته ‏ی علوم اجتماعی گرایش جامعه ‏شناسی

مطالعه عوامل اجتماعی- روانی مؤثّر بر اندازه مصرف  خودسرانه‏ِ ی دارو در بین شهروندان 18 تا 55 سال شهر یاسوج

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی گردد

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود می باشد)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

 

مطالعه عوامل اجتماعی- روانی مؤثر بر اندازه مصرف خودسرانه‏ِی دارو در بین شهروندان 18 تا 55 سال شهر یاسوج

پیشرفت علم پزشکی و صنعت داروسازی و ارائه‏ی داروهای متنوع در سال‏های اخیر، انقلابی در دانش پزشکی و امر درمان به وجودآورده می باشد، اما همراه با این تکامل، پدیده‏ی دیگری نیز در کشورها و بویژه کشورهای جهان سوم به وجودآمده که همان روی آوردن بیش از حد مردم به داروها و مصرف غیرعلمی و غیرپزشکی آن می باشد. اندازه مصرف دارو در میان افراد، گروه‏ها و جوامع مختلف نرخ متفاوتی دارد، و بعضی از جوامع با مسایل و معضلات مهم‏تری در زمینه‏ی مصرف دارو مواجه هستند. در ایران نیز مانند مسایل دارویی مورد بحث در طی سال‏های اخیر، مصرف زیاد دارو بوده می باشد و بر حسب مستندات اندازه مصرف دارو در ایران فراتر از حد استاندارد جهانی می باشد. اندازه مصرف دارو در یک کشور تابع متغیرهای متعددی می باشد و مصرف دارو همیشه بر اساس الگوهای علمی نیاز پزشکی صورت نمی‏گیرد. هدف از این پژوهش مطالعه تأثیر عوامل اجتماعی- روانی بر اندازه مصرف خودسرانه‏ی دارو در شهر یاسوج می باشد. طبق آمارها‏ی موجود 15 تا 20 درصد از ایرانی‏ها به گونه خودسرانه و بدون مشورت پزشک دارو مصرف می‏کنند. در این مطالعه که به صورت توصیفی و تحلیلی انجام گرفته می باشد، 400 نفر از شهروندان 18 تا 55 ساله‏ی شهر یاسوج از طریق نمونه‏گیری تصادفی- چندمرحله‏ای انتخاب شدند که شامل 200 زن و 200 مرد بودند. ابزار گردآوری اطلاعات در این پژوهش، پرسشنامه بوده می باشد که با بهره گیری از اعتبار سازه به روش تحلیل عاملی و با بهره گیری از سنجش همسانی درونی به روش آلفای کرونباخ و کودر- ریچاردسون تعیین پایایی گردید. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که بین متغیرهای سطح تحصیلات، اندازه آگاهی از شیوه‏ی صحیح مصرف، اندازه آگاهی از پیامدهای مصرف و اندازه سلامت عمومی با اندازه مصرف خودسرانه‏ِی دارو ارتباط معناداری هست. نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون چندمتغیره نشان داد که مجموع این عوامل می‏توانند 19/0 از وقوع متغیر وابسته (مصرف دارو) را تبیین کند. با در نظر داشتن نتایج بدست آمده فرهنگ‏سازی و بالابردن سطح اطّلاعات و آگاهی مردم در زمینه‏‏ی مصرف دارو و همچنین سرمایه‌گذاری برای سلامت و توسعه فعّالیت‏های ارتقای سلامت، امری ضروری به نظر می‏رسد.

 

واژگان کلیدی: دارو، مصرف، مصرف‏کننده، آگاهی، سلامت‏ عمومی.

 
فهرست مطالب

عنوان                                                                                                                                                     صفحه
فصل اول: کلیات پژوهش

1-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 1

1-2- اظهار مسأله……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 2

1-3- اهمیت و ضرورت پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 4

1-4- اهداف پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 4

1-4-1 هدف اصلی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 5

1-4-2 اهداف فرعی …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 6

1- 5- کاربرد نتایج پژوهش……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 6
فصل دوم: پیشینه و مبانی نظری پژوهش

2-1- مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 7

2-2- پیشینه‏ی پژوهش……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 7

2-2-1- پیشینه‏ی داخلی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 8

2-2-2- پیشینه‏ی خارجی………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 11

2-2-3- نقد و مطالعه تحقیقات انجام گرفته……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 13

2-3- مبانی نظری…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 14

2-3-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 14

2-3-2- دارو  ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 14

2-3-3- مصرف و رفتار مصرف‏کننده …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 15

2-3-4- مصرف دارو …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 16

2-3-5- عوامل مؤثر بر مصرف ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 17

2-3-5-1- نظریه اقتصادی مصرف………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 17

2-3-5-2- نظریه جامعه‏شناختی مصرف…………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 19

2-3-5-3- نظریه‏های روانشناختی مصرف…………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 22

2-3-5-3-1- تأثیر توجه بر رفتار ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 22

2-3-5-3-2- نظریه اقدام معقول ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 23

2-3-5-3-3- نظریه رفتار برنامه‏ریزی‏شده ……………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 24

2-3-5-3-4- نظریه هنجار اجتماعی ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 25

2-3-5-3-5- مدل آگاهی گریگوری و دی‏لو……………………………………………………………………………………………………………………………………………. 25

2-3-5-3-6- نظریه آگاهی چالمرز …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 25

 

عنوان                                                                                                                                                     صفحه

 2-3-5-3-7- تئوری فستینگر در زمینه‏ی تضاد شناختی…………………………………………………………………………………………………………………. 25

2-3-5-3-8- نظریه‏ یادگیری………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 26

2-3-5-3-9- مدل اجتماعی- رفتاری آندرسن……………………………………………………………………………………………………………………………………….. 27

2-3-5-3-10- مدل اجتماعی-رفتاری کروگر…………………………………………………………………………………………………………………………………………. 27

2-3-5-3-11- سلامت عمومی  …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 28

2-3-5-3-12- نظریه واقعیت درمانی گلاسر ………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 29

2-3-5-3-13- مدل باور سلامتی ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 30

2-4- چهارچوب نظری ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 31

2-5- مدل نظری پژوهش …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 33

2-6- مدل تحلیلی پژوهش ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 34

2-7-  فرضیه‏های پژوهش…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 35
فصل سوم: روش‏شناسی پژوهش

3-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 36

3-2- روش پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 36

3-3- جامعه‏ی آماری پژوهش……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 37

3-4- واحد آماری………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 37

3-5- حجم نمونه و روش محاسبه‏ی آن……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 37

3-6- شیوه‏ی نمونه‏گیری…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 38

3-7- تعاریف نظری و عملیاتی متغیرها ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 38

3-7-1 تعاریف نظری مفاهیم …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 39

3-7-2 تعاریف عملیاتی متغیرها……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 40

3- 8- ابزار پژوهش…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 41

3- 9- سنجش روایی ابزار پژوهش……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 42  3- 10- سنجش پایایی ابزار پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 44

3- 11روش‏های تجزیه و تحلیل داده‏ها ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 45
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل اطلاعات

4-1- مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 46

4-2- تجزیه و تحلیل توصیفی………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 46

4-3- تجزیه و تحلیل استنباطی………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 59

4-3-1- آزمون‏های همبستگی………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 59

4-3-2- تحلیل رگرسیون دو متغیره……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 63

4-3-3- تحلیل رگرسیون چند متغیره………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 66

4-3-4- تحلیل مسیر…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 68

 

عنوان                                                                                                                                                     صفحه

  4-3-4-1- دیاگرام تحلیل مسیر…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 70


فصل پنجم: نتیجه‏گیری و پیشنهادات

5-1- اختصار‏ی پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 71

5-2- بحث و نتیجه‏گیری…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 73    5-3- راهکارها و پیشنهادات 75

5-3-1- پیشنهادات تحقیقی                                                                                                   …………………. 75

5-3-2- پیشنهادات کاربردی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 76

5-4- محدودیت‏ها و معضلات پژوهش…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 76

 

فهرست منابع  …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 79

پیوست‏ها………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 84

   
 فهرست جدول‏ها

عنوان و شماره                                                                                                                                             صفحه

 جدول شماره 2-1: اختصار چارچوب نظری……………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 32

جدول شماره 3-1: نتایج تحلیل عامل برای متغیر سلامت عمومی………………………………………………………………………………………………….. 43

جدول شماره‏ی 3-2: ضریب کودر ریچاردسون برای متغیرهای مورد مطالعه …………………………………………………………………………… 44

جدول شماره 3-3: ضریب آلفای کرونباخ برای متغیر سلامت عمومی…………………………………………………………………………………………… 44

جدول شماره 4-1: توزیع پاسخگویان بر حسب سن………………………………………………………………………………………………………………………………. 47

جدول شماره 4-2: آماره‏های مربوط به سن پاسخگویان………………………………………………………………………………………………………………………. 47

جدول شماره 4-3: توزیع پاسخگویان بر حسب جنسیت……………………………………………………………………………………………………………………… 47

جدول شماره 4-4: توزیع پاسخگویان بر حسب وضعیت تأهل……………………………………………………………………………………………………………. 48

جدول شماره 4-5: توزیع پاسخگویان بر حسب قومیت………………………………………………………………………………………………………………………… 48

جدول شماره 4-6: توزیع پاسخگویان بر حسب وضعیت اشتغال……………………………………………………………………………………………………….. 48

جدول شماره 4-7:  آماره‏های مربوط به سطح تحصیلات……………………………………………………………………………………………………………………. 49

جدول شماره 4-8:  آماره‏های مربوط به اندازه آگاهی از شیوه‏ی صحیح مصرف دارو…………………………………………………………….. 49

جدول شماره 4-9: توزیع درصدی گویه‏های سنجش آگاهی از شیوه‏ی صحیح مصرف دارو ………………………………………………. 51

جدول شماره 4-10: آماره‏های مربوط به اندازه آگاهی از پیامدهای مصرف دارو……………………………………………………………………… 52

جدول شماره 4-11: توزیع درصدی گویه‏های سنجش آگاهی از پیامدهای مصرف دارو ……………………………………………………… 53

جدول شماره 4-12: آماره‏های مربوط به اندازه اختلال در سلامت عمومی………………………………………………………………………………… 54

جدول شماره 4-13: توزیع درصدی گویه‏های سنجش اختلال در سلامت عمومی………………………………………………………………….. 55

جدول شماره 4-14: آماره‏های مربوط به اندازه مصرف خودسرانه‏ی دارو …………………………………………………………………………………… 57

جدول شماره 4-15: توزیع فراوانی و درصدی مصرف خودسرانه‏ی دارو…………………………………………………………………………………………. 58

جدول شماره 4-16: آزمون همبستگی پیرسون بین سطح تحصیلات و مصرف خودسرانه‏ِی دارو……………………………………… 59

جدول شماره 4-17: آزمون همبستگی پیرسون بین آگاهی از شیوه‏ی صحیح مصرف و مصرف خودسرانه دارو ……….. 60

جدول شماره 4-18: آزمون همبستگی پیرسون بین آگاهی از پیامدهای مصرف و مصرف خودسرانه‏ِی دارو……………….. 60

جدول شماره 4-19: آزمون همبستگی پیرسون بین سلامت عمومی و اندازه مصرف خودسرانه‏ِی دارو…………………………. 61

جدول شماره 4-20: آزمون همبستگی پیرسون بین سن و اندازه مصرف خودسرانه‏ِی دارو………………………………………………… 61      جدول شماره 4-21: آزمون t مستقل بین جنسیت و اندازه مصرف خودسرانه‏ی دارو…………………………………………………………………………………………………………………………. 61

جدول شماره 4-22: آزمون t مستقل بین وضع تأهل و اندازه مصرف خودسرانه‏ی دارو……………………………………………………….. 62

جدول شماره 4-23: آزمون t مستقل بین وضع اشتغال و اندازه مصرف خودسرانه‏ی دارو…………………………………………………… 62

جدول شماره 4-24: آزمون t مستقل بین قومیت و اندازه مصرف خودسرانه‏ی دارو………………………………………………………………. 63

جدول شماره 4-25: رگرسیون دو متغیره بین متغیر سطح تحصیلات و مصرف خودسرانه‏ی دارو…………………………………… 63

 

عنوان و شماره                                                                                                                                       صفحه

 جدول شماره 4-26: رگرسیون دو متغیره بین آگاهی شیوه‏ی صحیح مصرف و مصرف خودسرانه دارو ………………………… 64

جدول شماره 4-27: رگرسیون دومتغیره بین ابعاد آگاهی از شیوه‏ی صحیح مصرف و مصرف خودسرانه‎ی دارو ……… 64

جدول شماره 4-28: رگرسیون دو متغیره بین آگاهی از پیامد مصرف و مصرف خودسرانه‏ی دارو …………………………………. 64

جدول شماره 4-29: رگرسیون دومتغیره بین ابعاد آگاهی از پیامدهای مصرف و مصرف خودسرانه‎ی دارو ………………… 65
جدول شماره 4-30: رگرسیون دو متغیره بین متغیر سلامت عمومی و مصرف خودسرانه‏ی دارو…………………………………….. 65

جدول شماره 4-31: رگرسیون دو متغیره بین ابعاد سلامت عمومی و مصرف خودسرانه‏ی دارو ……………………………………… 66

جدول شماره 4-32: رگرسیون چند متغیره بین مجموع متغیرهای مستقل و اندازه مصرف خودسرانه‏ی دارو………….. 67

جدول شماره 4-33: تحلیل مسیر ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 69
فهرست شکل‏ها


عنوان                                                                    
                                                                            صفحه

شکل شماره 2-1-  عوامل تأثیرگذار بر فرآیند تصمیم‏گیری رفتار مصرف‏کننده…………………………………………………………. 16

شکل شماره 2-2-  عوامل تعیین کننده‏ی رفتار فرد در مدل کنش معقول…………………………………………………………………… 23

شکل شماره 2-3- عوامل تعیین کننده‏ی رفتار فرد در مدل رفتار برنامه‏ریزی شده………………………………………………….. 24

شکل شماره 2-4-  عوامل تعیین‏کننده در انتخاب منابع مراقبت درمانی………………………………………………………………………… 28

 

فصل اول

کلیات پژوهش

 

1-1- مقدمه                                                                                   

بشر از گذشته‏ی دور با مشکل درد و آلام مواجه بوده و همواره کوشش در برطرف کردن این مشکل داشته می باشد. بر اساس مستندات تاریخی از حدود 7000 سال قبل، بشر‏ها از داروهای گیاهی و طبیعی برای مقابله با بیماری‏ها یا حفظ سلامت خود بهره گیری می‏کرده می باشد، اما امروزه با پیشرفت علم و فنّاوری و گسترش مرزهای دانش، شاهد شیوه‏های گوناگونی از مصرف دارو هستیم. این شیوه‏ها علاوه بر مصرف خوراکی، مصارف موضعی، مصارف استنشاقی، مصارف جلدی، مصارف تزریقی و… را شامل می‏گردد (اردکانی،331:1384). هریک از این شیوه‏های مصرف دارو در کنار خاصیت اثربخشی و فواید درمانی خود، عوارض و  مضرّاتی را نیز به همراه خواهد داشت که ضروری می باشد به هنگام مصرف به آن توجه گردد. اما به علاوه، کاربرد دارو در انواع مختلف خدمات درمانی، از نظر اجتماعی- فرهنگی نیز دارای ابعاد مختلفی می باشد که می‏توان از مسایلی زیرا سوءکاربردهای دارویی، خودمصرفی دارو، نظام‏های دارویی کشور و همچنین مصرف زیاد دارو نام برد(محسنی،302:1385).                                              .                                                      پیشرفت علم پزشکی و صنعت داروسازی و ارائه‏ی داروهای متنوع در سال‏های اخیر، انقلابی در دانش پزشکی و امر درمان به وجودآورده می باشد، اما همراه با این تکامل، پدیده‏ی دیگری نیز در کشورها و بویژه کشورهای جهان سوم به وجودآمده که همان روی آوردن بیش از حد مردم به داروها و مصرف غیرعلمی و غیرپزشکی آن می باشد. مصرف بی‏رویه و غیرمنطقی دارو امروزه به مثابه یک مشکل بزرگ درآمده می باشد که پیامدهای آن عوارض اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و بهداشتی خود را در بخش وسیعی از جامعه نمایان کرده می باشد(نیکزاد، 1378: 1). در حال حاضر غیرمنطقی بودن مصرف دارو مانند معضلات موجود در ایران محسوب می‏گردد که مسایل مختلفی در این زمینه قابل مطالعه می باشد، عدم رعایت ضوابط علمی و تحویل داروی بدون نسخه از سوی بعضی داروخانه‌ها و بالا بودن قلم‌های دارویی در نسخه‌های تجویزی از سوی پزشکان از مهمترین آنهاست و نشان‌دهنده‏ی غیرمنطقی بودن فرآیند تجویز و مصرف دارو در کشور می باشد(دیناروند،1388: 15). از سوی دیگر  ناآگاهی جامعه و فرهنگ و باورهای غلط رایج در میان مردم نیز عامل دیگری برای مصرف بی‏رویه دارو محسوب می‏گردد

مصرف دارو، بحثی می باشد که با کلیه جوانب فرهنگی، اجتماعی، اعتقادی و مذهبی مردم در ارتباط می باشد. مصرف منطقی و صحیح دارو از یک سو متوجه تجویزکنندگان دارو می‏گردد و از سوی دیگر خوددرمانی یا مصرف نابجای دارو را در نزد بیمار منع می‏کند. افزایش مصرف دارو به جهت عوارض جانبی، خطرات مرگ و میر و همچنین هزینه‏های بسیار سنگین بودجه‏ی دارویی دولت، شرکت‏های بیمه و توده‏ی عمومی مردم از مسایل مهم جامعه به حساب می‏آید)دواتی، 1386: 451). با در نظر داشتن اینکه در دهه‏ی اخیر مصرف دارو به صورت بی‏رویه در کشور افزایش یافته می باشد و مطالعات انجام شده حاکی از عدم وجود الگوی صحیح مصرف در این زمینه‏ی می‏باشد، پس انجام مطالعه‏ و مطالعات همه‏جانبه و کامل در این زمینه ضروری به نظر می‏رسد. در همین راستا کوشش شده می باشد تا عوامل اجتماعی- روانی مؤثّر بر اندازه مصرف خودسرانه‏ی دارو در شهر یاسوج مورد مطالعه قرار گیرد.

 :دانلود فایل متن کامل پایان نامه در سایت sabzfile.com


1-2- اظهار مسئله

اندازه مصرف دارو در یک کشور تابع متغیرهای متعددی می باشد که از آن جمله می‏توان رشد بهداشت، قوانین و واردات دارو، برخورد جامعه‏ی پزشکی و مردم با دارو، تبلیغات و امکان رقابت شرکت‏های متعدد در بازار دارویی را ذکر نمود. بدین ترتیب مصرف دارو همیشه بر اساس الگوهای علمی نیاز پزشکی صورت نمی‏گیرد (فلاح،1376: 5). بهره گیری از دارو به عنوان یک حلقه‏ از زنجیره‏ی درمان بیماری اجتناب‏ناپذیر می باشد، اما متخصصان علوم پزشکی بر این باورند که تاثیر دارو مستلزم این می باشد که تجویز دارو و مصرف آن، بایستی تحت نظر پزشک و به صورت اصولی و نه به صورت خودسرانه، باشد (Hogerzeil. 1995:6). اندازه مصرف دارو در میان افراد، گروه‏ها و جوامع مختلف نرخ متفاوتی دارد، و بعضی از جوامع با مسایل و معضلات مهم‏تری در زمینه‏ی مصرف دارو مواجه هستند. در ایران نیز مانند مسایل دارویی مورد بحث در طی سال‏های اخیر، مصرف زیاد دارو بوده می باشد و بر حسب مستندات اندازه مصرف  دارو در ایران فراتر از حد استاندارد جهانی می باشد.

بر اساس برآوردهای موجود، سالانه بیش از 300 میلیون نسخه دارویی به داروخانه‏های کشور ارائه می‏گردد. از طرف دیگر مطالعه‏ی آمار داروهای مصرفی در کشور نیز بیانگر آن می باشد که متوسط اقلام دارویی در هر نسخه در ایران 5/3 می‏باشد که با متوسط پذیرفته‏شده‏ی جهانی که حدوداً  7/1 می‏باشد، اختلاف فاحشی را نشان می‏دهد[1]. همچنین تحقیقات انجام شده در کشور نشان می‏دهند 10 تا 15 درصد مجموع داروهای کشور به‌صورت خودسرانه و بدون مشورت با پزشک مصرف می‏گردد. در این بین قرص استامینوفن کدئین پرفروش‏ترین و پرمصرف‏ترین دارو می باشد. طبق آمارها، در ایران سالانه حدود 3 میلیارد قرص استامینوفن کدئین مصرف می‏گردد و اگرچه وزارت بهداشت از تمامی دانشگاه‏های علوم پزشکی کشور درخواست کرده تا ممنوعیت فروش این گروه از داروهای بدون نسخه را به داروخانه‏های ت

پوشش دانشگاه خود اعلام کند اما تا به حال تغییر چشمگیری نظاره نشده و همچنان استامینوفن کدئین و آموکسی سیلین جزء پرفروشترین داروها هستند(سلامت، 1388: 6).

در طول سال‏های گذشته، مصرف دارو از نظر کمی بین 5 تا 8 درصد و به لحاظ ریالی بین 20 تا 40 درصد، رشد داشته می باشد. علت افزایش کمی به علت های متعددی نظیر ورود داروهای جدید به بازار، فعالیت بیشتر پزشکان و روش‏های پژوهش علمی‏تر مربوط می‏گردد و افزایش ریالی نیز به علت ورود داروهای گران قیمت به بازار و افزایش قیمت داروهای تولید داخل بوده می باشد. سهم داروهای تولید داخل از نظر کمی در سال 1387 به 97 درصد رسیده می باشد و با سهم بیشتری نسبت‏ به سال‏های قبل، بیشتر داروهای تولید داخل به فروش رفته می باشد، اما از نظر ریالی سهم داروهای تولید داخل، 65 درصد بوده می باشد، به بیانی دیگر  تقریباً 3 درصد داروهایمان از نظر تعداد وارداتی  می باشد اما از نظر ریالی، 35 درصد بازار دارویی، متعلق به آنهاست(دیناروند، 1388: 15).

طبق آمارهای ارائه شده در زمینه‏ی مصرف دارو، شهر یاسوج نیز که به عنوان جامعه‏ی آماری پژوهش حاضر در نظر گرفته شده می باشد، از الگوی مصرفی کل کشور پیروی می‏کند. طبق آمار معاونت دارو و درمان دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، سرانه مصرف دارو در استان کهگیلویه و بویراحمد، بالاتر از میانگین کشوری می باشد و میانگین اقلام دارویی در هر نسخه 03/3 می باشد که تقریباً دو برابر استاندارد جهانی می باشد. مصرف آنتی بیوتیک های تزریقی نیز در استان نسبت به کل کشور بسیار بالاست بطوری که در سال 1389، 53 درصد از بیماران در استان، آنتی بیوتیک تزریقی مصرف کردند(خبرگزاری مهر، 1390). طبق آمار معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، میانگین مصرف دارو به ویژه داروهای تزریقی در استان، نسبت به میانگین کشوری 10 درصد بیشتر می باشد. همچنین هم اکنون آمپول “دگزامتازون” که یک داروی “کورتیکواستروئید” می باشد مقام اولِ مصرف، در استان را دارد و پس از آن، “استامینوفن کدئین”، شربت “دیفن هیدرامین” و آمپول “سفتریاکسون” بیشترین مصرف را در استان داشته‏اند.

گروه دارو و درمان یک مثلث می باشد که سه ضلع آن را پزشک، داروساز و بیمار تشکیل می‌دهند و هر کدام از این اضلاع درست اقدام نکند همه خواص نظام دارو و درمان زیر سؤال می‌رود. از نظر مسئولان و صاحبنظران امر دارو و درمان بعضی از مسایل موجود در کشور همچون در دسترس بودن انواع مسکن‏ها، تجویز زیاد اقلام دارویی توسط پزشک، باورهای غلط شکل گرفته در میان مردم و همچنین مصرف خودسرانه‏ی دارو از سوی مردم بر مصرف زیاد دارو تأثیر زیادی می‏گذارد(واقفی، 1388)[2].

با این تفاصیل مسئله‏ی اساسی پژوهش حاضر این می باشد که اندازه مصرف دارو را به در نظر داشتن مصرف خودسرانه‏ی دارو مورد مطالعه قرار داده و نشان دهد اندازه مصرف خودسرانه‏ی دارو در شهر یاسوج تحت تأثیر چه متغیّرهای اجتماعی و روانی قرار دارد؟

 

[1] . به گزارش شبکه‏ی خبر، 5 شهریور 1388

  1. 1. روزنامه‏ی سلامت، 28 آذز 1388، گفتگو با دکتر واقفی (دبیر انجمن داروسازان)

 

تعداد صفحه : 104

قیمت : 14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می گردد.

پشتیبانی سایت :        ****       serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  *** ***

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دانلود پایان نامه ارشد: بررسی نقش استفاده از رسانه بر احساس امنیت اجتماعی زنان تهران